Projectondersteuner

2024-2026

ProgrammaplanDuurzaamheid

gemeente Zuidplas

Programmaplan Duurzaamheid 2024 – 2026 3.

Duurzaamheid is een onderwerp waar de gemeente Zuidplas de komende jaren veel aandacht aan gaat besteden, zoals

ook beschreven staat in het collegeprogramma 2022-2026. Voor u ligt het programmaplan Duurzaamheid 2024 – 2026, waar

afgelopen periode hard aan gewerkt is. Dit plan laat zien hoe we samen verder willen bouwen aan een duurzame gemeente met

aandacht voor haalbaarheid en betaalbaarheid. Met als doel om in 2050 energieneutraal, aardgasvrij en klimaatbestendig te zijn.

De komende periode zetten we ons daarom onder andere in om de biodiversiteit te versterken. Zorgen we voor voldoende plek

voor zonnepanelen, meer parkeerplaatsen waar elektrisch de auto kan worden opgeladen, minder energieverbruik in gebouwen

en aardgasvrije woningen. En gaan we de eisen om klimaatbestendig te zijn steeds meer volgen bij nieuwbouwprojecten,

ontwikkelingen buiten in Zuidplas en vernieuwde gemeentelijke gebouwen. Daarnaast gaat de gemeente zoveel mogelijk duurzame

voertuigen kopen, als oude voertuigen weg moeten. Dat is nodig want helaas merken we, ook in Zuidplas, steeds vaker de effecten

van het veranderende klimaat. Zo willen we ervoor zorgen dat we opgewassen zijn tegen de gevolgen van klimaatverandering

en dat we onze mooie gemeente, waar het prettig wonen, werken en leven is, op een goede manier kunnen doorgeven aan onze

kinderen en kleinkinderen.

We hebben de afgelopen periode in beeld gebracht wat verschillende ontwikkelingen, landelijke wetgeving en afspraken op het

gebied van duurzaamheid betekenen voor onze gemeente. We krijgen taken en verplichtingen vanuit het Rijk, die allemaal zijn

opgenomen in dit programmaplan Duurzaamheid. We hebben gekeken naar de uitdagingen en wat nodig is om onze doelen te

bereiken, zodat we zowel de collegedoelen als aan de taken vanuit het Rijk kunnen voldoen.

Hoe we deze doelen bereiken, daar gaan we komende jaren samen invulling aan geven door middel van verschillende activiteiten.

Maar als gemeente kunnen wij deze doelen niet alleen bereiken; we doen dit samen met onze inwoners, ondernemers,

maatschappelijke organisaties en partners. Het is belangrijk dat we allemaal onze schouders eronder zetten! Want er is veel om

met elkaar aan te werken. Duurzaamheid raakt ons allemaal en is van ons allemaal. Daarom is ons motto ook ‘Samen Duurzaam

Doen!’. Onze ambitie is duidelijk voor de komende jaren: in 2050 willen we een duurzame en toekomstbestendige gemeente zijn en

achterlaten voor de generaties na ons.Namens het college van burgemeester en wethouders,

Wethouder Duurzaamheid

Wybe Zijlstra

Voorwoord

Van links naar rechts: wethouder Jan Willem Schuurman, wethouder

Daan de Haas, Burgemeester Han Weber, wethouder Frans Klovert,gemeentesecretaris Michael Burgmans en wethouder Wybe Zijlstra.

Programmaplan Duurzaamheid 2024 – 2026 4.

Inhoudsopgave

Samenvatting 5

Begrippen 7

Inleiding 9

Deel 1: De opgave Duurzaamheid 11

Hoofdstuk 1: De ambitie van de gemeente Zuidplas 12

Hoofdstuk 2: Operationele doelen 14

Hoofdstuk 3: Het meten en monitoren van de (tussentijdse) resultaten 16

Hoofdstuk 4: De belangrijkste activiteiten, wat gaan we doen? 21

Hoofdstuk 5: Participatie en samenwerking met het netwerk 26

Hoofdstuk 6: Middelen 30

Hoofdstuk 7: De verander- en communicatiestrategie 32

Deel 2: Organisatie van het programma 36

Hoofdstuk 8: Wat vraagt de opgave Duurzaamheid van de gemeentelijke organisatie? 37

Hoofdstuk 9: Sturingsfilosofie 41

Hoofdstuk 10: Programma-organisatie 43

Hoofdstuk 11: Risicoanalyse en beheersmaatregelen 48

Bijlage 1: Overzicht waarin per doel is aangegeven welke activiteiten daaraan bijdragen 53

Bijlage 2: Uitwerking perspectieven en volwassenheidsniveau 56

Programmaplan Duurzaamheid 2024 – 2026 5.

Samenvatting

Duurzaamheid is een belangrijk onderwerp voor de gemeente Zuidplas. Dit vinden de burgemeester en wethouders ook.

Ze hebben dit opgeschreven in het collegeprogramma 2022-2026.

We willen in 2050 energieneutraal, aardgasvrij en klimaatbestendig zijn. We richten ons niet op circulariteit. Als er geld

vanuit het Rijk beschikbaar komt, kunnen wij er als gemeente voor kiezen om hierop in te zetten. Wat we hiermee bedoelenen hoe we dat gaan doen leggen we in deze samenvatting uit.

► Waarom is het belangrijk:

We merken dat het klimaat in Nederland verandert. We willen dit proberen tegen te gaan. Ook bereiden we ons voor op de

gevolgen van klimaatverandering. In heel Nederland en dus ook in Zuidplas wordt hier hard aan gewerkt. Het past bij hetlandelijk beleid over klimaat.

► Met wie:

Als gemeente kunnen we de doelen niet alleen bereiken. We doet dit samen met onze inwoners, ondernemers en andereorganisaties. Het is belangrijk dat we allemaal onze schouders eronder zetten. Samen Duurzaam Doen!

► Wat willen we bereiken:

Energieneutraal en aardgasvrij:

Zuidplas zet in op het besparen van energie en het overstappen op hernieuwbare, schone

energiebronnen. Daarom helpen we inwoners om hun woning beter te isoleren, het wooncomfort te verbeteren en daarmee

geld en energie te besparen. We willen zonne-energie opwekken, waarvan zoveel mogelijk op (grote) daken. Ook steunenwe het gebruik van elektrisch vervoer.

Klimaatbestendig:

Het klimaat verandert. Dat merken we aan warmere en drogere zomers en meer neerslag in de herfst en

winter. Dit heeft een negatieve invloed op onze omgeving. Zuidplas wil daarom klimaatbestendig worden. Dit betekent dat

we zo goed mogelijk voorbereid zijn op weersextremen, zoals hitte, droogte en heel veel neerslag. Nu en in de toekomst.

Dit doen we door het buiten zo in te richten (klimaatadaptatie) dat de effecten van het veranderende klimaat kunnen wordenopgevangen.

Biodivers:

Biodiversiteit is een mix aan verschillende soorten dieren, planten en micro-organismen. Uit onderzoek is

gebleken dat door toedoen van de mens, het niet goed gaat met de biodiversiteit. Bij onze inzet op klimaatbestendigheid,

energieneutraal en aardgasvrij willen wij de biodiversiteit behouden en versterken. Zuidplas wil de afname in debiodiversiteit stoppen, zodat de biodiversiteit weer kan verbeteren en toenemen.

Het programmaplan in het kort in begrijpelijke taal

Programmaplan Duurzaamheid 2024 – 2026 6.

► Wat gaan we bijvoorbeeld doen:

De komende periode zetten we ons daarom onder andere in om de biodiversiteit te versterken. Zorgen we voor voldoende

plek voor zonnepanelen, meer parkeerplaatsen waar elektrisch de auto kan worden opgeladen, minder energieverbruik

in gebouwen en aardgasvrije woningen. En gaan we de eisen om klimaatbestendig te zijn steeds meer volgen bij

nieuwbouwprojecten, ontwikkelingen buiten in Zuidplas en vernieuwde gemeentelijke gebouwen. Daarnaast gaat degemeente zoveel mogelijk duurzame voertuigen kopen, als oude voertuigen weg moeten.

► Communicatie:

De komende jaren willen we blijven vertellen en informatie geven over dit belangrijke onderwerp. Als we inwoners,

ondernemers en (maatschappelijke) organisaties willen bereiken, dan doen we dit zoveel mogelijk in begrijpelijke taal.

Alle informatie staat op www.duurzaamzuidplas.nl. Daarnaast schrijven we soms in de lokale krant Hart van Holland en

kan iedereen zich aanmelden voor een nieuwsbrief. Heeft u vragen over de inhoud van dit programmaplan Duurzaamheid,stuur dan een e-mail naar [e-mailadres] of neem contact op met: (0180) 330 300.

Programmaplan Duurzaamheid 2024 – 2026 7.

Begrippen

Geen aardgas gebruiken voor het verwarmen van je huis, cv-ketel, tapwater of gasfornuis.

Een verzamelwoord voor alle soorten planten, dieren en micro-organismen.

Gebruikte producten worden ingezet als grondstof of een nieuw product.

Beleidsafspraken die de Tweede Kamerfractie van politieke partijen maken die samen een

regering willen vormen.

De doelen van het college, bestaande uit de burgermeester en de wethouders.

Een strategie (plan) die richting geeft hoe je met communicatie iets wil of kan bereiken.

Het programma van de burgermeester en wethouders waarin staat wat zij de aankomende jaren

willen gaan doen en bereiken.

Alle projecten en maatregelen die ervoor zorgen dat Nederland in 2050 waterrobuust en

klimaatbestendig is ingericht.

Duurzaamheid is het zorgen voor evenwicht tussen mens, milieu en economie om de aarde niet

uit te putten. Voor nu, maar ook voor de komende generaties.

Verschillende soorten middelen, zoals zonlicht, wind en fossiele brandstoffen, die gebruikt

worden om energie op te wekken.De energie die je verbruikt is in balans met de energie die je opwekt.

Aardgasvrij:

Biodiversiteit:

Circulariteit:

Coalitieakkoord:

Collegedoelen:

Collegeprogramma:

Communicatiestrategie:

Deltaplan Ruimtelijke

Adaptatie:

Duurzaamheid:

Energiebronnen:Energieneutraal:

ChristenUnie-SGP, VVD, CDA en D66 hebben onder leiding van formateur Dick Alblas

een nieuw coalitieakkoord 2022-2026 opgesteld. Het motto is “Ruimte voor iedereen”. Het

coalitieakkoord is opgebouwd rond de thema’s: Kansrijk en Gezond Zuidplas, DuurzaamZuidplas, Vitaal en (Be)leefbaar Zuidplas en Groeiend Zuidplas.

Coalitieakkoord Zuidplas

2022-2026 “Ruimte vooriedereen”:

Programmaplan Duurzaamheid 2024 – 2026 8.

Rekening houden met en ons voorbereiden op het veranderende weer.

Een onderdeel van het Nederlandse klimaatbeleid waarin afspraken staan om de

opwarming van de aarde tegen te gaan.

De bescherming tegen de effecten van klimaatverandering.

De Klimaatwet die de Nederlandse klimaatdoelen omschrijft.

De Nederlandse wet die gaat over de ruimte waarin mensen wonen, werken en

ontspannen.

In de RES onderzoeken 30 Nederlandse energieregio’s hun vraag naar warmte en

elektriciteit en geven ze aan hoeveel duurzame warmte en elektriciteit op grote schaal op

eigen grondgebied kan worden gerealiseerd.

Een verandering (opgave) die wordt ingezet om een bepaald doel te behalen.

Een document op gemeenteniveau waarin het tijdpad wordt bepaald waarin wijken en/of

dorpen aardgasvrij worden en met welke warmteoptie(s).

Dingen doen op een manier die goed zijn voor de aarde en voor toekomstige generaties.

Zoals je energieverbruik verminderen of beperken.

Een samenwerking tussen de gemeenten Pijnacker-Nootdorp, Lansingerland, Zuidplas,

Waddinxveen en Zoetermeer en de tuinbouwsector om met lokale duurzame bronnen van

het aardgas af te gaan.De Rijksoverheid, ofwel de Nederlandse Overheid.

Het Rijk:

Klimaatadaptatie:

Klimaatakkoord:

Klimaatbestendig(heid):

Nationale Klimaatwet:

Omgevingswet:

Regionale Energiestrategie

(RES):

Transitieopgave:

Transitievisie Warmte:

Verduurzamen:

Warmte SamenwerkingOostland (WSO):

Energie uit wind, water, zon, bodem, buitenluchtwarmte en biomassa.Groene energie:

Stoffen die vervuilend zijn voor de aarde zoals aardgas, aardolie en steenkolen.Fossiele brandstoffen:

Fossiele brandstoffen (brandstoffen die schadelijk zijn voor het milieu) vervangen door groeneenergie.

Energietransitie:

Programmaplan Duurzaamheid 2024 – 2026 9.

De gemeente Zuidplas groeit en verandert in hoog tempo. We werken aan een duurzame gemeente die klaar is voor

de toekomst. Onze doelen lopen uiteen, van het realiseren van een energieneutrale en aardgasvrije gemeente tot een

klimaatbestendige gemeente. De overgang naar een duurzame en toekomstbestendige gemeente is een grote en ingewikkelde

opgave en daarmee uitdagend. Als gemeente hebben we daar een belangrijke rol in. Het is belangrijk dat we het goede

voorbeeld geven. Deze verandering kunnen we alleen samen realiseren. Dat betekent dat we goed moeten samenwerken en

duidelijk moeten communiceren over wie wat doet. Ook is het belangrijk dat we uitleggen wat we kunnen doen en waarom

we het doen. We praten met inwoners, ondernemers, (maatschappelijke) organisaties, bedrijven en partners over hoe wesamenwerken en wat we van elkaar verwachten. Het gaat erom dat we anders gaan denken en anders doen en handelen.

► Wat gaan we doen binnen het programma Duurzaamheid?